188 - من قضى ما أسلف من الإحسان فهو كامل الحرّيّة 8721 . 189 - من انتجعك مؤمّلا فقد أسلفك حسن الظّنّ بك فلا تخيّب ظنهّ 8753 . 190 - من قضى حقّ من لا يقضي حقهّ فقد عبدّه 8777 . 191 - من أحسن إلى النّاس حسنت عواقبه و سهلت له طرقه 8833 . 192 - من قبل معروفا فقد ملك مسديه إليه رقهّ 8884 . 193 - من قبل معروفك فقد أوجب عليك حقهّ 8885 . 194 - من أحسن إلى من أساء إليه فقد أخذ بجوامع الفضل 8905 . 188 - هر كه قضا كند آنچه را كه از احسان نسبت به او در سابق انجام گرفته ( و در صدد تلافى باشد ) پس او در آزادگى كامل است . 189 - هر كه با اميد از تو طلب احسان كند پس در حقيقت گمان نيك را به تو جلو انداخته ( با اين كه هنوز نسبت به او احسانى نشده ) پس گمانش را نوميد مگردان . 190 - هر كه بجا آورد حق ( احسان ) كسى را كه حق ( احسان ) او را بجا نياورد ( يا از جهت عدم قدرت و يا به سبب عداوت و دشمنى ) پس در حقيقت او را بنده خود گردانده ( اين فراز در نهج البلاغه كلمات قصار 155 نيز نقل گرديده است ) . 191 - هر كه به سوى مردم احسان نمايد عاقبت هاى او نيكو گشته و راههاى ( مطالب و مقاصد ) او آسان گردد . 192 - هر كه احسانى را قبول نمايد پس در حقيقت احسان كننده به آن مالك بندگى او شده است . 193 - هر كه قبول احسان تو را كند در حقيقت بر تو حقش را ثابت نمايد ( كه سبب گشته تو به اجر و پاداش برسى ) . 194 - هر كه احسان نمايد به كسى كه به او بدى نموده است پس در حقيقت